ไก่เหลืองหางขาวหรือไก่สมเด็จพระนเรศวร
ไก่เหลืองหางขาว
เป็นไก่พื้นเมืองไทยที่มีมาแต่โบราณ มีถิ่นกำเนิดแถบภาคเหนือของไทย จังหวัดพิษณุโลก
เป็นไก่ประวัติศาสตร์ที่ครั้งหนึ่งสมเด็จพระนเรศวรมหาราช สมัยทรงพำนักอยู่กรุงหงสาวดี ประเทศพม่า ได้ทรงนำไก่เหลืองหางขาวจากเมืองพิษณุโลก
ซึ่งเป็นเมืองที่ทรงประสูติและพระราชบิดาทรงครองเมืองนี้
ไปชนกับไก่ชนของพระมหาอุปราชา เป็นไก่ชนที่มีลักษณะพิเศษมีความเฉลียวฉลาดในการต่อสู้
จึงชนชนะ จนได้รับสมญานามว่า “เหลืองหางขาว
ไก่เจ้าเลี้ยง” สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดพิษณุโลก
ได้ศึกษาค้นคว้า และทำการส่งเสริมเผยแพร่ โดยจัดประกวดครั้งแรกเมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม 2533 ในนามของ “ไก่ชนนเรศวร”
และปี 2534
ได้จัดตั้งชมรมอนุรักษ์ไก่ชนนเรศวรขึ้นที่ ตำบลหัวรอ อำเภอเมืองพิษณุโลก
โดยได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากองค์การบริหารส่วนจังหวัดพิษณุโลก จนถึงปี 2542 ได้จัดตั้งกลุ่มอนุรักษ์และพัฒนาไก่ชนนเรศวร ขึ้นทุกอำเภอ รวม 12 กลุ่มเพื่ออนุรักษ์และพัฒนาสายพันธุ์ให้คงอยู่ เป็นสมบัติคู่ชาติตลอดไป และประกาศขึ้นทะเบียนพันธุ์สัตว์พื้นเมืองไทยประจำถิ่น
ไก่เหลืองหางขาวเพศผู้หรือพ่อพันธุ์
- ขนพื้น ขนหน้าคอ หน้าอก ใต้ท้อง ใต้ปีก ใต้ก้น
และขนน่อง มีสีดำ
- สร้อย ขนสร้อยคอ สร้อยหลัง สร้อยปีก
มีสีเหลืองทองรับกัน หรือใกล้เคียงกัน
- ปีก ขนปีกส่วนในสีดำ ส่วนนอกสีขาว ปีกไชมีแซมขาว
- หาง ขนหางพัดสีดำ
หางกะลวยคู่กลางซึ่งเป็นหางเอกสีขาวปลอดชัดเจน
- ขนหู ขนปิดหู มีสีเดียวกับสร้อย คือ สีเหลือง
แซมด้วยสีดำ และสีขาว
- ปาก ทั้งปากบนและปากล่าง มีสีขาวอมเหลือง
- ตา นัยน์ตาดำ รอบนัยน์ตาสีขาวอมเหลือง หรือขาวซีด
ลักษณะ “ตาปลาหมอตาย”
- แข้ง หน้าแข้งและท้องแข้งสีขาวอมเหลือง
เช่นเดียวกับ ตา และปาก โบราณว่า “ปากได้ขา ตาได้แข้ง”
- เดือย สีขาวอมเหลือง คล้ายงาช้าง
- เล็บ สีขาวอมเหลือง เช่นเดียวกับสีตา ปากแข้ง
และเดือย
ไก่เหลืองหางขาว เพศเมีย หรือ แม่พันธุ์
- ขนพื้น ที่หน้าคอ อก ท้อง ปีก และก้น สีดำตลอดลำตัว
- ปีก ปีกในดำ ปีกนอกขาว ขนสร้อยคอมีขลิบเหลือง
- สร้อย ขนขลิบสร้อยสีเหลือง
- หาง ขนหางสีดำ ปลายหางขาว
- ปาก ตา
แข้ง และ เล็บ มีสีขาวอมเหลือง
เช่นเดียวกับเพศผู้ บางตัวมีเดือยสีเดียวกัน
ลักษณะสำคัญทางเศรษฐกิจ: - เพศผู้ มีน้ำหนัก 3 กิโลกรัมขึ้นไป
- เพศเมีย
มีน้ำหนัก 2 กิโลกรัมขึ้นไป
- อายุเมื่อให้ไข่ฟองแรก
198 วัน
- ผลผลิตไข่/ปี
136 ฟอง
- น้ำหนักตัวเมื่อให้ไข่ฟองแรก
2,086 กรัม
ไก่ชนนเรศวร
ไก่ชนนเรศวร
เป็นไก่เหลืองหางขาวมีลักษณะพิเศษตามความเชื่อของคนโบราณหลายประการ คือ
ไก่ชนนเรศวรเพศผู้หรือพ่อพันธุ์
- ลักษณะพระเจ้าห้าพระองค์ คือ มีหย่อมกระ (มีสีขาวแซม) 5 แห่ง
ที่หัว(บริเวณท้ายเสนียด)
หัวปีกทั้งสองข้างและข้อขาทั้งสองข้าง โบราณถือว่ามีเทพรักษาถึง 5 พระองค์ จึงถือเป็นไก่สกุลสูง
หรือ “พระยาไก่”
- สร้อยคอ
สร้อยหลัง สร้อยปีก มีสีเหลืองทองอร่าม
เรียกว่า “เหลืองประภัสสร”
- มีสร้อยใต้ปีก(ข้างลำตัว)
เรียก “สร้อยสังวาลย์” สีเดียวกับสร้อยคอและสร้อยหลัง
- มีขนใต้โคนหางขลิบเหลือง
เหนือทวารหนัก ประสานกันแหลมขึ้นไปที่โคนหางคล้ายดอกบัว เรียก “บัวคว่ำ – บัวหงาย”
- ก้านขนสร้อยและหางกะลวย มีสีขาวปลอด
- ขนหู
มีสามสี ได้แก่ สีเหลือง สีขาว และสีดำ
- ฝาปิดจมูก
มีสีขาว
- เกล็ดสำคัญ ซึ่งเป็นเกล็ดพิฆาต เช่น เสือซ่อนเล็บ เหน็บใน ไชบาดาล ผลาญศัตรู
เป็นต้น
ไก่ชนนเรศวร
เพศเมีย หรือ แม่พันธุ์
- ลักษณะทั่วไปตามสายพันธุ์เหลืองหางขาว
ลักษณะเด่นประจำพันธุ์ใกล้เคียงกับเพศผู้ หรือ พ่อพันธุ์ คือ ขนพื้นตัวมีสีดำตลอด
มีจุดหย่อมกระขาว 5 จุด ลักษณะพระเจ้าห้าพระองค์ ที่หัว
หัวปีกทั้งสอง และข้อขาทั้งสอง ปาก ตา แข้ง และ เล็บสีขาวอมเหลืองแบบงาช้าง
ปากมีร่องน้ำทั้งสองข้าง ปีกในดำ ปีกนอกและปีกไชแซมขาว
บางตัวจะปรากฏสร้อยคอสีเหลืองสดใส หรือมีเดือยเช่นเพศผู้
